Κάθε γυναίκα, σε οποιαδήποτε ηλικία, έχει όφελος από το να πραγματοποιεί ένα γυναικολογικό έλεγχο το χρόνο. Πολλές καλοήθεις καταστάσεις (π.χ. κύστεις ωοθηκών, πολύποδες τράχηλου και ενδομητρίου, αλλοιώσεις στο τεστ Παπανικολάου) αλλά και οι γυναικολογικοί καρκίνοι, μπορούν να εντοπιστούν σε πολύ αρχόμενα στάδια και να δοθεί έτσι η ευκαιρία στη γυναίκα και τον γυναικολόγο της να ενεργήσουν κατάλληλα, είτε με στενή παρακολούθηση π.χ. μιας κύστης ωοθήκης, είτε με άμεση θεραπεία όπως σε περίπτωση καρκίνου ή προκαρκινοματώδους κατάστασης.
Στον ετήσιο έλεγχο στο ιατρείο μας, ο ιατρός Μανώλης Αγγελάκης πραγματοποιεί:
Ιστορικό
Λήψη λεπτομερούς ιστορικού, περιλαμβάνοντας τυχόν νέα συμπτώματα. Περιλαμβάνει το παθολογικό και χειρουργικό ιστορικό της γυναίκας και της οικογένειά της. Μελετάται ενδελεχώς το μαιευτικό και το φαρμακευτικό παρελθόν της γυναίκας καθώς και το ιστορικό αντισύλληψης, συμπτωμάτων και εμμήνου ρύσης.
Pap test
Το test Παπανικολάου, η απάντηση του οποίου είναι διαθέσιμη σε 2 εργάσιμες ημέρες. Είναι η συλλογή κυττάρων από τον τράχηλο προκειμένου να διερευνηθούν οι πιθανότητες ύπαρξης καρκίνου του τραχήλου και το ενδεχόμενο προσβολής από τον ιό των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV) και των ποικίλλων εκδηλώσεών του (προκαρκινικές αλλοιώσεις, κονδυλώματα). Προϋποθέσεις για τη σωστή πραγματοποίηση του ελέγχου είναι η συμπλήρωση ενός έτους από την έναρξη σεξουαλικών επαφών, η αποχή από σεξουαλική δραστηριότητα για 24 ώρες και η απουσία περιόδου.
Φυσική εξέταση
Φυσική/αμφίχειρη γυναικολογική εξέταση, για την εκτίμηση της κατάστασης των έσω γεννητικών οργάνων
Υπερηχογράφημα
Διακολπικό και διακοιλιακό υπερηχογράφημα, όπου θα εκτιμηθεί η κατάσταση του ενδομητρίου, του σώματος της μήτρας και των ωοθηκών. Το διακολπικό υπερηχογράφημα εξετάζει με ακρίβεια την παθολογία της μήτρας και των ωοθηκών. Έτσι, μπορούν να εντοπιστούν οι εξής παθήσεις: ινομυώματα, ενδομητρίωση, κύστεις, ακόμα και καρκίνος του ενδομητρίου και των ωοθηκών. Με τη συγκεκριμένη εξέταση μπορούμε, επίσης, να δούμε εάν μια γυναίκα κινδυνεύει από πρώιμη ανεπάρκεια των ωοθηκών της και να ελέγξουμε τα επίπεδα γονιμότητά της.
Συλλογή κολπικού υγρού
Είναι η διαδικασία που περιλαμβάνει λήψη υγρού από τον τράχηλο και τον κόλπο, έτσι ώστε να εντοπιστούν τα ακριβή αίτια (βακτήρια, μύκητες, ουρεόπλασμα κ.λπ.) ενοχλήσεων στα γεννητικά όργανα και να χορηγηθεί η κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή.
Φυσική εξέταση των μαστών
Η ψηλάφηση μαστών είναι η πρώτη και πιο άμεση ενέργεια που κάνει ένας γυναικολόγος προκειμένου να εντοπίσει ύποπτα μορφώματα του μαστού. Η συγκεκριμένη διαδικασία μπορεί να πραγματοποιηθεί και από την ίδια τη γυναίκα, εφόσον αυτή έχει εκπαιδευτεί σωστά να το πράττει.
Μαστογραφία / υπερηχογράφημα μαστών
Εφόσον ενδείκνυται, αναγραφή ψηφιακής μαστογραφίας ή/και υπερηχογραφήματος μαστών.
Τα ευρήματα όλων των παραπάνω συζητούνται κι εφόσον χρειαστεί περαιτέρω διερεύνηση ή θεραπεία κάποιου από αυτά, οργανώνεται με τρόπο που να επιτρέπει στη γυναίκα την πλήρη κατανόηση και συμμετοχή στο πλάνο.
Τεστ Παπ
Η αξία του τεστ παπ είναι ότι ελαχιστοποιεί την πιθανότητα μια γυναίκα να αναπτύξει καρκίνο του τράχηλου της μήτρας.
Προϋπόθεση είναι το τεστ παπ να πραγματοποιείται μία φορά το χρόνο από Γυναικολόγο.
Με το τεστ παπ λαμβάνονται κύτταρα (είναι κυτταρολογική εξέταση) από τον τράχηλο της μήτρας και ο κυτταρολόγος τα αναλύει στο μικροσκόπιο.
Pap test – αποτελέσματα εξέτασης
Οι πιθανές απαντήσεις του κυτταρολόγου μπορεί να είναι:
- Φυσιολογικό τεστ παπ, οπότε το τεστ απλώς θα πρέπει να επαναληφθεί σε ένα χρόνο
- Κύτταρα με HPV λοίμωξη, οπότε το τεστ θα πρέπει να επαναληφθεί σε έξι μήνες και να συζητηθεί το ενδεχόμενο πραγματοποίησης κολποσκόπησης στο ιατρείο
- Κύτταρα που δείχνουν αλλοιώσεις απροσδιόριστης σημασίας, οπότε το τεστ παπ θα πρέπει να επαναληφθεί σε έξι μήνες και να συζητηθεί το ενδεχόμενο πραγματοποίησης κολποσκόπησης στο ιατρείο
- Κύτταρα ήπιας παθολογίας, οπότε ενδείκνυται κολποσκόπηση και ίσως βιοψία στο ιατρείο
- Κύτταρα μέτριας παθολογίας, οπότε ενδείκνυται κολποσκόπηση και λήψη βιοψίας
- Κύτταρα σοβαρής παθολογίας, οπότε ενδείκνυται κολποσκόπηση, βιοψία και προγραμματισμός θεραπείας
Pap test – Θεραπεία
Στις περιπτώσεις εκείνες που θα πρέπει να ακολουθηθεί χειρουργική θεραπεία, αυτή γίνεται με τη μέθοδο LETZ, που σημαίνει «εξαίρεση της βλάβης του τραχήλου με τη χρήση ηλεκτροδίου σε σχήμα αγκύλης». Η μέθοδος αυτή επιτρέπει τη θεραπεία του προβλήματος αλλά μας παρέχει κι ένα τεμάχιο ιστού, το οποίο θα σταλεί για ιστολογική εξέταση. Αυτό είναι πολύ σημαντικό, ώστε να καθοριστούν η περαιτέρω παρακολούθηση και η πρόγνωση μετά τη θεραπεία. Η επέμβαση πραγματοποιείται υπό γενική ή τοπική αναισθησία στο ιδιωτικό νοσοκομείο και η ασθενής επιστρέφει στο σπίτι της την ίδια ημέρα, επιστρέφει στη δουλειά της την επομένη, ενώ θα πρέπει να απέχει από σεξουαλική δραστηριότητα και χρήση ταμπόν για τρεις με τέσσερις εβδομάδες.
Το τεστ παπ θα πρέπει να επαναλαμβάνεται κάθε χρόνο.
Υπερηχογράφημα Έσω Γεννητικών Οργάνων
Πρόκειται για μία απεικονιστική εξέταση με την οποία ελέγχουμε την ανατομία των εσωτερικών οργάνων. Χρησιμοποιείται ένας πομποδέκτης που εκπέμπει ήχους υψηλής συχνότητας και καθώς αυτοί αντανακλώνται από τα έσω γεννητικά όργανα, επιστρέφουν στην κάμερα, αναλύονται από υπολογιστή και δίνουν στην οθόνη την εικόνα της μήτρας και των ωοθηκών.
Το υπερηχογράφημα είναι μια ασφαλής, ακριβής, μη επεμβατική και ανώδυνη διαγνωστική τεχνική. Ανωμαλίες που αναδεικνύονται μέσω αυτής της εξέτασης συμπεριλαμβάνουν: υπερτροφία ενδομητρίου, ινομυώματα, πολύποδες, κύστεις ωοθηκών, συγκέντρωση υγρού στις σάλπιγγες (υδροσάλπιγγες). Η κυκλική ανάπτυξη των ωοθυλακίων και του ενδομητρίου, μπορούν να αξιολογηθούν με ακρίβεια σε διάφορες φάσεις του καταμήνιου κύκλου. Έχει αποδειχθεί ότι στα χέρια ενός έμπειρου εξεταστή, με το υπερηχογράφημα αναδεικνύονται καλοήθεις ή κακοήθεις ωοθηκικές μάζες σε ποσοστό άνω του 75%.
Το υπερηχογράφημα εισήχθη για πρώτη φορά στη μαιευτική στα τέλη του 1950 και έκτοτε παρέμεινε ως ένα εξαιρετικά χρήσιμο διαγνωστικό εργαλείο. Κινήσεις όπως ο εμβρυϊκός καρδιακός παλμός καθώς και διαφόρου βαθμού δυσπλασίες μπορούν να παρατηρηθούν σχετικά εύκολα. Η εγκυμοσύνη μπορεί να παρακολουθηθεί από τα αρχικά της στάδια, ενώ μπορούν να διαγνωσθούν εγκαίρως επιπλοκές όπως η αποβολή και η εξωμήτριος κύηση.
Κοιλιακό Υπερηχογράφημα
Στην εξέταση αυτή απαιτείται η ουροδόχος κύστη να είναι γεμάτη, κάτι που επιτρέπει την καλύτερη απεικόνιση των οργάνων της πυέλου. Η γυναίκα είναι ξαπλωμένη σε ύπτια θέση και μια μικρή ποσότητα γέλης απλώνεται στο κατώτερο μέρος της κοιλιάς. Η γέλη επιτρέπει την καλύτερη επαφή του ηχοβολέα με το δέρμα. Στη συνέχεια τοποθετείται στην κοιλιά η κεφαλή υπερήχων, την οποία ο εξεταστής κινεί σε διάφορες κατευθύνσεις, όπως και πάνω από την περιοχή ενδιαφέροντος, ώστε να αναδειχθούν οπτικά τα έσω γεννητικά όργανα. Η μόνη ενόχληση που μπορεί να αισθανθεί η ασθενής οφείλεται στην πίεση που ασκείται από την κεφαλή των υπερήχων στη γεμάτη ουροδόχο κύστη.
Ενδείξεις Κοιλιακού Υπερηχογραφήματος στη Γυναικολογία
Χρησιμοποιείται για την απεικόνιση των έσω γεννητικών οργάνων (μήτρα, ωοθήκες), σε περιπτώσεις που δεν είναι δυνατή η χρησιμοποίηση της διακολπικής κεφαλής, όπως σε κορίτσια και γυναίκες που δεν έχουν αρχίσει σεξουαλικές επαφές, καθώς και σε ηλικιωμένες ασθενείς με στένωση του κόλπου.
Διακολπικό (εσωτερικό) Υπερηχογράφημα
Το διακολπικό υπερηχογράφημα δεν απαιτεί κάποια ιδιαίτερη προετοιμασία και μπορεί να γίνει σε οποιαδήποτε φάση του κύκλου της γυναίκας. Επίσης, διενεργείται με την ουροδόχο κύστη άδεια. Η κεφαλή για την προστασία της γυναίκας καλύπτεται με ένα προφυλακτικό και τοποθετείται γέλη. Στη συνέχεια τοποθετείται απαλά στον κόλπο της γυναίκας. Ο ηχοβολέας φθάνει σε μικρή απόσταση από τη μήτρα και τις ωοθήκες, με αποτέλεσμα η ευκρίνεια απεικόνισης να είναι ασύγκριτα καλύτερη σε σχέση με το κοιλιακό υπερηχογράφημα. Το διακολπικό υπερηχογράφημα αποτελεί την πιο εξελιγμένη μορφή υπερηχογραφήματος για την απεικόνιση των έσω γεννητικών οργάνων της γυναίκας, ειδικά αν περιλαμβάνει και διακολπικό doppler, παρέχοντας εξαιρετικές δυνατότητες στο γιατρό να διαγνώσει πιθανές παθολογικές καταστάσεις, μελετώντας και την αιματική ροή των υπό εξέταση οργάνων.
Ενδείξεις Υπερηχογραφήματος Έσω Γεννητικών Οργάνων
- Κύστεις και όγκοι των ωοθηκών
- Υπογονιμότητα
- Πυελικός πόνος
- Διαταραχές εμμήνου ρύσεως
- Παθήσεις της μήτρας (ινομυώματα, πολύποδες, αδενομύωση)
- Ανώμαλες αιμορραγίες
- Πυελικές φλεγμονές (υδροσάλπιγγα, πυοσάλπιγγα, κ.α)
- Παρακολούθηση καρκίνου ωοθηκών
- Έλεγχος ωοθηκικής εφεδρείας
- Κύηση πρώτου τριμήνου
Είναι ιδιαίτερα σημαντικό, κατά τη διάρκεια της εξέτασης να αισθάνεται η γυναίκα ασφαλής, ήρεμη και ενημερωμένη για τα ευρήματα του ιατρού. Συγκεκριμένα περιγράφονται τα όργανα της πυέλου όπως αυτά απεικονίζονται στον υπέρηχο και εξηγείται η φυσιολογική ανατομία πριν να αναλυθούν πιθανά προβλήματα που εντοπίζονται.
Δεν υπάρχουν γνωστές επιβλαβείς επιδράσεις του υπερηχογραφήματος στον άνθρωπο. Σε αντίθεση με τις παραδοσιακές ακτινογραφίες, δεν υπάρχει έκθεση σε ακτινοβολία κατά την πραγματοποίηση της εξέτασης αυτής.
Μαστογραφία
Ο καρκίνος του μαστού είναι ο συχνότερος καρκίνος στις γυναίκες. Ο καρκίνος ξεκινάει όταν κάποια κύτταρα του μαστού χάνουν τον έλεγχο της ανανέωσής τους και πολλαπλασιάζονται ανεξέλεγκτα.
Το μεγαλύτερο κακό σε αυτή την περίπτωση είναι ότι μετά από κάποιο χρονικό διάστημα, αυτά τα καρκινικά κύτταρα, δεν μένουν μόνο στην περιοχή που πρωτοαναπτύχθηκαν, αλλά μπορούν να μετακινηθούν και σε άλλες περιοχές ή όργανα του ανθρώπινου σώματος.
Σύμφωνα με μεγάλες διεθνείς μελέτες, μία στις 9 ή 10 γυναίκες θα εμφανίσει καρκίνο του μαστού στη διάρκεια της ζωής της ή περίπου 6.000 γυναίκες στη χώρα μας θα εμφανίζουν καρκίνο του μαστού, κάθε χρόνο.
Ο κίνδυνος να αναπτύξει μια γυναίκα καρκίνο στο μαστό αυξάνει με την ηλικία.
Έτσι ενώ μέχρι την ηλικία των 39 ετών ο κίνδυνος είναι μόλις 0,5%, στις ηλικίες 40-59 ετών ο κίνδυνος φτάνει το 4-6% (δηλαδή 1 στις 20-25 γυναίκες θα αναπτύξει καρκίνο μαστού).
Από την ηλικία των 60 και άνω, ο κίνδυνος εμφάνισης καρκίνου στο μαστό φτάνει το 7% -12% (περίπου 1 στις 10 με 15 γυναίκες. Μικρό αλλά υπαρκτό κίνδυνο έχουν και οι άνδρες που, σύμφωνα με διεθνείς μελέτες εμφανίζουν καρκίνο του μαστού σε ποσοστό 1%.
Δηλαδή για κάθε 100 γυναίκες με καρκίνο του μαστού, αντιστοιχεί και ένας άνδρας που θα νοσήσει από τον ίδιο λόγο, συνήθως σε ηλικία 50 με 70 ετών.
Από διεθνείς μελέτες υπολογίζεται ότι οι ετήσιοι απεικονιστικοί έλεγχοι έχουν μειώσει τη θνησιμότητα από τον καρκίνο του μαστού κατά 24%. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό στοιχείο, αφού γνωρίζουμε ότι ο καρκίνος του μαστού είναι για τις γυναίκες, ο πρώτος σε συχνότητα καρκίνος και δυστυχώς αποτελεί ακόμα τη δεύτερη αιτία θανάτου από καρκίνο στον κόσμο.
Η μαστογραφία είναι πολύ σημαντική εξέταση για την έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου του μαστού, ακόμη και τρια χρόνια πριν να είναι κλινικά ανιχνεύσιμος
Όλες οι γυναίκες, βάσει ηλικίας και οικογενειακού ιστορικού, πρέπει να υποβάλλονται ανά τακτά χρονικά διαστήματα σε έλεγχο των μαστών τους.
Η μαστογραφία γίνεται με τον μαστογράφο.
Οι γυναίκες χωρίς οικογενειακό ιστορικό, πρέπει να κάνουν την πρώτη μαστογραφία τους ή μαστογραφία αναφοράς, όπως λέγεται, μεταξύ 35 και 40 ετών.
Εάν η γυναίκα έχει οικογενειακό ιστορικό, πρέπει να κάνει μαστογραφία δέκα χρόνια νωρίτερα από την ηλικία στην οποία εμφανίστηκε ο καρκίνος του μαστού στο συγγενικό της πρόσωπο.
Οι γυναίκες ηλικίας 25-30 ετών είναι καλό να μην υποβάλλονται σε μαστογραφία για δύο λόγους:
- Ο μαζικός αδένας είναι ακόμη πολύ πυκνός και η εξέταση είναι χαμηλής διαγνωστικής αξίας.
- O μαζικός αδένας σε αυτή την ηλικία είναι πιο ευαίσθητος στην ακτινοβολία και πρέπει να αποφεύγεται η ακτινοβολία εάν δεν συντρέχουν σοβαροί λόγοι.
Οι νεαρές γυναίκες χωρίς οικογενειακό ιστορικό μπορούν να κάνουν κλινική εξέταση και υπερηχογράφημα μαστών.
Μετά την ηλικία των 40 ετών, οι γυναίκες πρέπει να υποβάλλονται σε μαστογραφία κάθε χρόνο, καθώς αυξάνεται ο κίνδυνος εμφάνισης της νόσου. Έτσι, δίνεται η δυνατότητα, αν στο μεταξύ αναπτυχθεί κάποια κακοήθεια, να εντοπιστεί σε πολύ αρχικό στάδιο και να αυξηθεί το προσδόκιμο ζωής.
Απαγορεύεται η γυναίκα να υποβάλλεται στην εξέταση κατά τη 2η φάση του εμμηνορρυσιακού της κύκλου, δηλαδή τις 10-15 ημέρες πριν από την επόμενη έμμηνο ρύση. Επειδή ο μαστός αρχίζει να διογκώνεται μετά την ωορρηξία, μπορεί να υπάρξουν ψευδή ευρήματα. Συνιστάται, η μαστογραφία να γίνεται μεταξύ της 4ης και της 10ης ημέρας του κύκλου, μετρώντας από την πρώτη ημέρα που εμφανίστηκε η έμμηνος ρύση και όχι από το τέλος της περιόδου.
Υπερηχογράφημα μαστών
Υπερηχογράφημα μαστών είναι ακίνδυνη διαγνωστική μέθοδος (δεν υπάρχει κανενός είδους ακτινοβολία), μπορεί να επαναλαμβάνεται όσο συχνά χρειάζεται άφοβα. Είναι ανώδυνη, χαμηλού κόστους, γρήγορη, με άμεσα αποτελέσματα. Δεν απαιτεί προετοιμασία και μπορεί να χρησιμοποιηθεί εύκολα σαν μέθοδος πρώτης επιλογής όταν η αυτοψηλάφηση δεν είναι ασφαλής, κυρίως λόγω του μεγέθους των μαστών ή της συνυπάρχουσας ινοκυστικής μαστοπάθειας.
Εκτός από τους συνήθεις προληπτικούς ελέγχους, ο υπέρηχος χρησιμοποιείται για τη διερεύνηση ψηλαφητικών ευρημάτων καθώς και για τη σήμανση ογκιδίων πριν την χειρουργική τους αφαίρεση. Επίσης το υπερηχογράφημα είναι ιδιαίτερα χρήσιμο στη διερεύνηση μικροαποτιτανώσεων που μπορεί να αποκαλυφθούν από τη μαστογραφία.
Σε όλες τις συμπτωματικές περιπτώσεις άνω των 30 ετών γίνεται συνδυασμός μαστογραφίας και υπερηχομαστογραφίας, ενώ, κάτω των 30 ετών, γίνεται, κατ’ αρχήν, υπερηχομαστογραφία και, εφ’ όσον δεν καταλήγουμε σε ασφαλές συμπέρασμα, ο έλεγχος συμπληρώνεται με μαστογραφία.
Η συμβολή της υπερηχομαστογραφίας είναι σημαντική
- Στις μη ψηλαφητές μάζες
- Στους πυκνούς μαστούς (με έντονα τα ινοαδενικά στοιχεία) όπου η ανίχνευση του καρκίνου όταν συνδυάζεται και με μαστογραφία αυξάνεται 17%
- Στον καθορισμό σε πολύ μεγάλο βαθμό της φύσης μίας βλάβης έχοντας δυνατότητα διάφοροδιάγνωσης της απλής κύστης από βλάβες συμπαγούς τύπου
Υπερηχογραφικά ευρήματα Καλοήθους βλάβης
Η βλάβη έχει ομαλό περίγραμμα με σχήμα στρογγυλό ή ωοειδές. Είναι καλά περιγεγραμμένη περιβαλλόμενη από λεπτή υπερηχογενή κάψα. Η βλάβη εντός του μαστού έχει μεγαλύτερο πλάτος από βάθος.
Κακοήθους βλάβης
Είναι ακιδωτού σχήματος ή μικρολοβώδης σε ίση, περίπου, συχνότητα ενώ, με χαμηλότερη συχνότητα, παρουσιάζεται ανωμάλου σχήματος ή με βάθος μεγαλύτερο του πλάτους. Είναι σαφώς συχνότερα υποηχογενής και, μερικές φορές, συνοδεύεται από επασβεστώσεις ή πορεκτασία. (Διάταση των μαστικών πόρων).
Υπερηχογράφημα μαστών γίνεται:
- Σε πυκνούς μαστούς
- Όταν ανιχνεύεται ύποπτη μαστογραφικά μάζα μη ψηλαφητή
- Σε ψηλαφητή μάζα και Αναρχία ιστών
- Όταν υπάρχει βεβαρημένο οικογενειακό ιστορικό
- Σε ηλικίες κάτω των 30 ετών (για προληπτικό έλεγχο)
- Επεμβάσεις
- Για να καθοριστεί εάν ένα εξόγκωμα στο στήθος είναι κύστη (που περιέχει υγρό) ή συμπαγής μάζα. Υγρό αποσύρεται τυπικά από όλες τις κύστες με μία βελόνα και σύριγγα (διαδικασία που ονομάζεται αναρρόφηση). Εάν αφαιρεθεί καθαρό υγρό, και η μάζα εξαφανιστεί πλήρως, τότε δεν χρειάζεται περαιτέρω θεραπεία ή αξιολόγηση.
- Όταν χρειάζεται να γίνει παρακέντηση κάποιας ακτινολογικής ανωμαλίας υπό υπερηχογραφική καθοδήγηση.
- Για να μπορεί να εντοπιστεί με ακρίβεια η τοποθεσία ενός όγκου ο οποίος δεν μπορεί να ψηλαφιστεί για την καθοδήγηση του ιατρού κατά τη διαδικασία της βιοψίας. Ο υπέρηχος χρησιμοποιώντας ηχητικά κύματα που ανακλώνται από τον ιστό του μαστού, χρησιμοποιείται για να επιβεβαιώνει την σωστή τοποθέτηση της βελόνας κατά τη διάρκεια μιας βιοψίας.
- Το υπερηχογράφημα μαστών χρησιμοποιείται επίσης στην σταδιοποίηση των ασθενών με καρκίνο του μαστού, επιτρέποντάς μας να μετρήσομε με ακρίβεια το μέγεθος του όγκου και να εντοπίζομε επιπρόσθετες εστίες σε περιπτώσεις πολυεστιακής εντόπισης της βλάβης. Διαδοχικές μετρήσεις του όγκου πριν και μετά από τη χημειοθεραπεία μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να εκτιμήσομε αντικειμενικά την απάντηση του ασθενή στο σχήμα της χημειοθεραπείας.
Ο υπερηχογραφικός έλεγχος ανιχνεύει το 35% των μη ψηλαφητών μαζών.
O μαστογραφικός συν υπερηχογραφικός έλεγχος, ανιχνεύει το 95% των μη ψηλαφητών καρκίνων.
Η μαστογραφική ανίχνευση τού καρκίνου είναι αντιστρόφως ανάλογη της πυκνότητας του μαστού αλλά βελτιώνεται σημαντικά με τη συμβολή της υπερηχογραφίας ακόμη και σε μικρού μεγέθους μάζες.
Για το συνήθη ετήσιο έλεγχο, συνήθως σε ηλικίες κάτω των 30 ετών, χρησιμοποιείται μόνο το υπερηχογράφημα ενώ σε ηλικίες άνω των 30 ετών μπορεί να συμπληρωθεί με άλλες διαγνωστικές μεθόδους και συνήθως με τη μαστογραφία.
Ο ετήσιος απεικονιστικός έλεγχος θα πρέπει να αρχίζει ακόμη νωρίτερα, ακόμα και πριν από την ηλικία των 25 ετών, σε γυναίκες με κληρονομικό ιστορικό καρκίνου του μαστού ή των ωοθηκών. Άνω των 35 ετών, η εξέταση εκλογής είναι η μαστογραφία που συνήθως συμπληρώνεται με υπερηχογράφημα αφού η συμβολή της υπερηχογραφίας είναι σημαντική στους ‘πυκνούς’ μαστούς με έντονα ινοαδενικά στοιχεία. Ο συνδυασμός των δύο μεθόδων αυξάνει την πιθανότητα για την ανίχνευση του καρκίνου του μαστού κατά 17%, αφού σε μια ‘ύποπτη’ από τη μαστογραφία βλάβη, το υπερηχογράφημα διακρίνει εύκολα, αν πρόκειται για μια απλή κύστη ή ένα συμπαγές μόρφωμα που χρειάζεται περαιτέρω έλεγχο. Η οδηγούμενη από υπέρηχο βιοψία (FNA) αυτών των βλαβών επιτρέπει την ιστολογική τους διερεύνηση και φυσικά σώζει ζωές. Ακόμα σημαντικότερη είναι η δυνατότητα της ανίχνευσης με τον υπέρηχο, πολύ μικρών, μη ψηλαφητών όγκων στον αδενικό ιστό του μαστού.
