Loading...

1ο στάδιο-διαστολή του τραχήλου

Αρχικά οι ρυθμικές συστολές της μήτρας προκαλούν τη σταδιακή διαστολή του τραχήλου της μήτρας κάτι που συνήθως διαρκεί αρκετές ώρες.

Η ένταση και η συχνότητα των συστολών δεν είναι η ίδια συνεχώς.

Αρχικά η ένταση των συστολών είναι χαμηλή, όπως επίσης και ο πόνος που αισθάνεται η γυναίκα.

Η συχνότητα των συστολών είναι επίσης μικρή (περίπου 1 συστολή κάθε 5 με 7 λεπτά).

Αυτό μπορεί να διαρκέσει περίπου 12 με 14 ώρες.

Σταδιακά οι συστολές της μήτρας γίνονται ολοένα και συχνότερες και περισσότερο έντονες, ενώ αυτό έχει αποτέλεσμα την ταχύτερη διαστολή του τραχήλου.

Τελικά το 1ο στάδιο ολοκληρώνεται με την πλήρη διαστολή του τραχήλου της μήτρας και τη σταδιακή μετάβαση στο 2ο στάδιο που περιλαμβάνει την κάθοδο του εμβρύου.

2ο στάδιο-κάθοδος του εμβρύου

Το έμβρυο σε κάθε συστολή της μήτρας κατεβαίνει ολοένα και περισσότερο δια μέσω του τραχήλου της μήτρας.

Η κάθοδος του εμβρύου μέσα στον κόλπο προκαλεί στην έγκυο έντονο αίσθημα εξώθησης.

Η γυναίκα σε κάθε συστολή της μήτρας, δηλαδή σε κάθε πόνο (που τώρα εμφανίζεται κάθε 1 με 2 λεπτά) παρουσιάζει έντονη επιθυμία να σφιχτεί και να γεννήσει τελικά το έμβρυο.

Το κεφαλάκι του εμβρύου καταλήγει τελικά στο άνοιγμα των χειλέων του αιδοίου.

Με 1-2 εξωθήσεις της μητέρας κάτω από τις οδηγίες του ιατρού ή της μαίας γεννιέται το αρχικά το κεφάλι.

Σε αυτήν την φάση μπορεί να χρειαστεί να πραγματοποιηθεί από τον ιατρό ή τη μαία περινεοτομή, κόβεται δηλαδή το δέρμα και οι υποκείμενοι ιστοί στο κατώτερο μέρος των χειλέων του αιδοίου.

Στη συνέχεια θα γεννηθούν οι ώμοι του εμβρύου και τελικά όλο το νεογνό.

Ο ιατρός ή η μαία θα απολινώσει και θα κόψει τον ομφάλιο λώρο και το νεογνό θα τοποθετηθεί σε ειδικό χώρο για την φροντίδα του.

3ο στάδιο-έξοδος του πλακούντα

Λίγο μετά τον τοκετό του νεογνού η μήτρα πραγματοποιεί νέες συστολές, με αποτέλεσμα την έξοδο του πλακούντα και των διαφόρων υμένων που περιβάλλουν το έμβρυο όταν αυτό βρίσκεται μέσα στη μήτρα.

Όταν ολοκληρωθεί ο τοκετός, ο μαιευτήρας ελέγχει την μήτρα και αποκαθιστά με ράμματα τυχόν βλάβες και ρήξεις που υπάρχουν στον τράχηλο της μήτρας, τον κόλπο και το περίνεο της γυναίκας.

 

 

Σημεία έναρξης τοκετού

Τοκετός είναι η διαδικασία κατά την οποία το έμβρυο, ο πλακούντας και οι υμένες διέρχονται μέσω του πυελογεννητικού σωλήνα. Ο μηχανισμός που προκαλεί την έναρξη του τοκετού καθώς, και ο χρόνος που θα συμβεί, παραμένουν άγνωστα. Υπάρχουν όμως ορισμένα σημεία και συμπτώματα που υποδηλώνουν την έναρξη του τοκετού.

Η διαπίστωση της έναρξης του τοκετού γίνεται αρχικά από την ίδια την έγκυο η οποία πρέπει να είναι σωστά ενημερωμένη ώστε να μπορεί να αναγνωρίσει και να περιγράψει την  έναρξη  του τοκετού της.

Σημεία έναρξης τοκετού είναι η έξοδος της τραχηλικής βλέννης, οι συστολές της μήτρας και η ρήξη θυλακίου. Σε κάποιες περιπτώσεις θα μπορούσε να είναι το αίσθημα ελάττωσης κοιλιακής διάτασης, οι ισχυρότερες συσπάσεις Braxton Hicks, οι αυξημένες κολπικές εκκρίσεις, η βλενοαιματηρή έκκριση, η έντονη οσφυαλγία και η ασυνήθιστη συχνοουρία.

Συμπτώματα και σημεία που πρέπει να αναφερθούν αμέσως στον ιατρό:

1. Κολπική αιμορραγία
2. Αλλαγή στις εμβρυικές κινήσεις
3. Συμπτώματα υπέρτασης της κύησης (οιδήματα, λευκωματουρία, αυξημένη αρτηριακή πίεση)
4. Ρήξη υμένων
5. Ο πρόωρος τοκετός

Αναλυτικότερα:

Α. Η έξοδος της τραχηλικής βλέννης

Η έξοδος της τραχηλικής βλέννης η οποία είναι ζελατινώδους υφής με αιματηρά στίγματα είναι ένα πρώτο σύμπτωμα έναρξης τοκετού.

Η τραχηλική βλέννη την οποία θα δείτε στο εσώρουχό σας είναι στοιχείο ότι ο τοκετός πλησιάζει η εμφάνισή της λοιπόν πρέπει να σας χαροποιήσει, δεν αποτελεί όμως πάντα  σύμπτωμα αληθούς τοκετού.

​Β. Οι συστολές της μήτρας

Οι συστολές του τοκετού  πρέπει να διαχωριστούν από τις  προπαρασκευαστικές συστολές οι οποίες είναι συχνές το τελευταίο τρίμηνο της εγκυμοσύνης και έχουν σαν σκοπό να προετοιμάσουν την μήτρα για τον τοκετό. Οι συστολές του τοκετού ή του πρώτου σταδίου είναι ρυθμικές με συγκεκριμένη διάρκεια και ένταση.

Γίνονται αισθητές  εφόσον διαρκούν περισσότερο από 30 min.

Μερικά χαρακτηριστικά για να ξεχωρίσετε πρακτικά τον αληθή από τον ψευδή τοκετό είναι τα παρακάτω:

Ψευδής τοκετός

Άρρυθμες, ανώδυνες ωδίνες που διαρκούν 3-4 λεπτά, χωρίς πόνος στη μέση και οι οποίες σταματούν μόλις  αλλάξετε θέση, περπατήσετε  ή πάρετε κάποιο  χαλαρωτικό φάρμακο. Το μόνο στοιχείο που σας δίνουν είναι ένα σφίξιμο, πέτρωμα στην κοιλιά, στο ύψος του διαφράγματος περίπου. Στον τράχηλο δεν υπάρχουν μεταβολές (εξάλειψη και διαστολή).

Αληθής τοκετός

Ρυθμικές συστολές με προοδευτικά αυξανόμενη διάρκεια και ένταση, ψηλαφητές από τα κοιλιακά τοιχώματα που πολλές φορές συνοδεύονται από πόνο στην μέση. Οι συστολές του πρώτου σταδίου του τοκετού συνεχίζονται ακόμα και αν μετακινηθείτε ή αλλάξετε θέση. Η πρωτότοκος θεωρείται ότι βρίσκεται σε ωδίνες αληθινού τοκετού αν έχει 3 συστολές το δεκάλεπτο (ανά 3 λεπτά) που να διαρκούν 30 δευτερόλεπτα ή 3 συστολές το τέταρτο (ανά πέντε λεπτά) που να διαρκούν 40-50 δευτερόλεπτα.

Γ. Η ρήξη του θυλακίου ή σπάσιμο των νερών

Το αμνιακό υγρό βρίσκεται στον αμνιακό σάκο  και επιτρέπει την κίνηση του εμβρύου, κρατώντας συγχρόνως τον αμνιακό σάκο τεντωμένο. Προστατεύει το έμβρυο από τραυματισμούς, εξουδετερώνει τις πιέσεις, διατηρεί σταθερή την θερμοκρασία του σώματος του εμβρύου και του παρέχει τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά .

Αποτελείται από ούρα, κύτταρα  και τρίχες  του εμβρύου .

Το αμνιακό υγρό την 38η εβδομάδα φτάνει περίπου το ένα λίτρο ενώ μετά την 38η εβδομάδα μειώνεται σταδιακά και φτάνει τα 800 γραμμάρια.

Μεταξύ του αμνιακού σάκου ,του τραχήλου  και της κεφαλής του εμβρύου σχηματίζεται το θυλάκιο.

Στην διάρκεια του τοκετού το θυλάκιο πιέζει και πιέζεται από  το έσω  τραχηλικό στόμιο συμβάλλοντας στην  ομοιόμορφη διαστολή του τραχηλικού στομίου η οποία στην διάρκεια του τοκετού  γίνεται πιο λιγότερο επώδυνη   λόγω της παρουσίας του θυλακίου.

Η ρήξη του θυλακίου μπορεί να συμβεί χωρίς να προηγηθεί άλλο σύμπτωμα ή ένδειξη .

Πολλές έγκυες δεν μπορούν να ξεχωρίσουν αν πρόκειται πραγματικά για τα νερά που έσπασαν ή για απώλεια ούρων  η οποία μπορεί να εμφανιστεί φυσιολογικά   λόγω της αύξησης του μεγέθους της μήτρας  και της πίεση που ασκείται από αυτήν  στην ουροδόχο κύστη (συχνοουρία του τελευταίου τριμήνου).

Στην περίπτωση που δεν είσαστε σίγουρη αν έσπασαν τα νερά, για το επιβεβαιώσετε φορέστε ένα σερβιετάκι  καθημερινής χρήσης και αν θα δείτε ότι εμποτίζεται  με τα υγρά που βγαίνουν από τον κόλπο σας τότε τα νερά έσπασαν.

Αν η ρήξη του θυλακίου είναι κεντρική δεν σας αφήνει αμφιβολία, αν όμως έχει γίνει σε υψηλότερο σημείο  του αμνιακού σάκου τότε θα χρειαστεί να επιβεβαιωθεί με την χρήση της μικρής αυτής  σερβιέτας.

Μόλις διαπιστώσετε ότι έχουν σπάσει τα νερά ξαπλώστε και βάλτε ένα μαξιλάρι κάτω από τους γλουτούς για να σταματήσει η ροή, επικοινωνήστε άμεσα με τον γιατρό ή την μαία σας, ηρεμήστε και ετοιμαστείτε να πάτε στο μαιευτήριο.

 

 

 

Στάδια φυσιολογικού τοκετού

Ο φυσιολογικός τοκετός αποτελείται από τρία στάδια:

• διαστολής και της εξάλειψης του τραχήλου,
• εξώθησης (γέννηση παιδιού),
• υστεροτοκίας (αποκόλλησης του πλακούντα από τη μήτρα και της εξαγωγής του από τον κόλπο)

1ο στάδιο: Διαστολή και εξάλειψη τραχήλου

Ενώ ο τράχηλος έχει μηδενική διάμετρο, οι συσπάσεις του τοκετού προκαλούν την διαστολή του μέχρι και 10 εκατοστά προκειμένου να είναι σε θέση να βγει το μωρό. Ένας τοκετός θεωρείται ενεργός όταν ο γυναικείος τράχηλος έχει διασταλεί τουλάχιστον 3 εκατοστά.

Σε γενικές γραμμές, το χρονικό διάστημα από την έναρξη του τοκετού έως την πλήρη τραχηλική διαστολή διαρκεί από 6 έως 12 ώρες. Προς το τέλος του σταδίου αυτού, η έγκυος νιώθει έντονα την ανάγκη να σπρώχνει σε κάθε σύσπαση, είναι, όμως, προτιμότερο να αρχίσει να σπρώχνει μόλις διασταλεί πλήρως ο τράχηλος και αρχίσει να φαίνεται το κεφάλι του μωρού.

Ταυτόχρονα, κατά τη διάρκεια του τοκετού ελέγχεται η λειτουργία της καρδιάς του μωρού με ειδικές συσκευές (υπέρηχος Sonicaid, καρδιοτοκογράφος Non Stress Test, ειδικά clips στο κεφαλάκι του εμβρύου). Ακόμη, εάν κριθεί αναγκαίο, ο γιατρός μπορεί να ζητήσει την επιτάχυνση του τοκετού, η οποία επιτυγχάνεται μέσω ειδικού ορού που περιέχει την ορμόνη ωκυτοκίνη.

2ο στάδιο: εξώθηση  – γέννηση

Στο στάδιο αυτό είναι επιτακτικό να εφαρμόσετε πλήρως τις οδηγίες του γιατρού και της μαίας. Μόλις βρείτε τη θέση που ταυτόχρονα θα σας βολεύει και θα διευκολύνει τον τοκετό, μπορείτε να ξεκινήσετε το σπρώξιμο. Σε αυτό θα σας κατευθύνει το ίδιο σας το σώμα, ενώ είναι αναγκαία και η στήριξη του συντρόφου σας. Το σημείο αυτό είναι και το δυσκολότερο, καθώς θα χρειαστεί να σπρώχνετε κάθε φορά που έχετε μια σύσπαση, και μπορεί να διαρκέσει μέχρι και μία ώρα.

Σιγά-σιγά το κεφάλι του μωρού φτάνει στο άνοιγμα του κόλπου. Μόλις το μισό κεφάλι γίνει ορατό, αυτό που πρέπει να κάνετε είναι να σπρώχνετε πιο αργά έτσι ώστε να δώσετε τον απαραίτητο χρόνο στους μυς να τεντώσουν χωρίς να σκιστούν. Στην περίπτωση που δεν τεντώσει αρκετά το δέρμα, ο γιατρός προχωρά σε μια μικρή τομή, η οποία αμέσως μετά τη γέννα ράβεται και επουλώνεται.

Με ένα τελικό σπρώξιμο, το μωράκι σας έρχεται στον κόσμο και μπορείτε να το κρατήσετε αμέσως στα χέρια σας, ακόμα και πριν κοπεί ο ομφάλιος λώρος. Ακολουθεί το κόψιμο του ομφάλιου λώρου, το σκούπισμα του μωρού από τα υγρά ή το αίμα που τυχόν υπάρχει και το τύλιγμά του με ειδική κουβέρτα για να μην κρυώσει. Η γέννα μόλις ολοκληρώθηκε και, πλέον, είστε σε θέση να αγκαλιάσετε το μωρό σας.

3ο στάδιο: υστεροτοκία – εξαγωγή του πλακούντα

Οι συσπάσεις δεν τελειώνουν με τη γέννηση του μωρού. Αμέσως μετά τον ερχομό του μωρού στον κόσμο, άλλες συσπάσεις οδηγούν τον πλακούντα προς τα έξω. Το στάδιο αυτό διαρκεί από 20 λεπτά έως μία ώρα, αλλά οι γιατροί, με τη σύμφωνη γνώμη της μητέρας, επισπεύδουν τη διαδικασία με την ενέσιμη χορήγηση ωκυτοκίνης.

 

 

 

Καισαρική τομή

Η  Καισαρική τομή είναι μία χειρουργική επέμβαση.

Η ένδείξεις επιλογής καισαρικής είναι οι εξής:

• Μεγάλο βάρος εμβρύου
• Ανώμαλη προβολή (ισχιακή) ή σχήμα εμβρύου (εγκάρσιο, λοξό)
• Πολύδυμες κυήσεις
• Μορφώματα της μήτρας (ινομυώματα)
• Χειρουργείο στην μήτρα (ινομυωματεκτομή)
• Επιπλοκές εγκυμοσύνης
• Ανώμαλη θέση του πλακούντα (προδρομικός, επιχείλιος, παραχείλιος)
• Στοιχεία εμβρυϊκής δυσχέρειας
• Προηγηθείσα καισαρική τομή
• Μή εξέλιξη τοκετού
• Επιθυμία της γονέων – μητέρα

Διαδικασία της Καισαρικής Τομής

Μπορεί γίνει επισκληρίδειος – ραχιαία ή γενική αναισθησία

Ο γιατρός συνεννοείται μαζί σας για το είδος της αναλγησίας που προτιμάτε αν και σήμερα πια ο τρόπος αναλγησίας που προτείνεται είναι η επισκληρίδιος, γιατί σας δίνει την δυνατότητα να συμμετέχετε πιο ενεργά, να δείτε το μωρό σας μόλις γεννηθεί, να το θηλάσετε. Η τομή που θα γίνει είναι η οριζόντια λίγο πιο πάνω από το ηβικό οστό στην τρίχωση του εφηβαίου ( τομή μπικίνι).

Η τομή αυτή  είναι προτιμότερη γιατί επουλώνεται πιο εύκολα ,έχει καλύτερο αισθητικό αποτέλεσμα  και μικρότερο κίνδυνο μετεγχειρητικής κήλης.Το μωρό γεννιέται μέσα στα πρώτα 10 λεπτά. Την υπόλοιπη ώρα γίνονται τα ράμματα στην μήτρα, στην κοιλιά και στο δέρμα. Το μωρό σας μπορεί να έρθει σε επαφή μαζί σας, αμέσως μετά την γέννησή του , να το πάρετε αγκαλιά, να το θηλάσετε (εφόσον έχει γίνει επισκληρίδιος αναισθησία). Την επόμενη μέρα της καισαρικής τομής πρέπει να σηκωθείτε από το κρεβάτι και να περπατήσετε ακόμα και αν αυτό σας δυσκολεύει, τόσο για την επαναφορά των σωματικών σας λειτουργιών( αφόδευση, ούρηση), όσο και για την διευκόλυνση της εξόδου των λοχιών. Η  έξοδος  των λοχειών δεν διαφέρει από τον φυσιολογικό τοκετό. Η αίσθησητης λεχώνας έχει μία ιδιαιτερότητα μόνο την μέρα της καισαρικής και την επόμενη.

Όμως η καισαρική δεν είναι μια απλή επέμβαση. Πρόκειται για σοβαρή επέμβαση στην κοιλιά της γυναίκας με τομή στη μήτρα που μπορεί να συνοδευτεί από επιπλοκές.

Οι κυριότερες επιπλοκές της καισαρικής περιλαμβάνουν:

• Αιμορραγίες κατά τη διάρκεια της χειρουργικής επέμβασης
• Λοιμώξεις, ενδομητρίτιδα που παρατηρείται περίπου σε 1 για κάθε 30 καισαρικές
• Θρόμβωση, ιδιαίτερα στις μεγάλες φλέβες των κάτω μελών με κίνδυνο πνευμονικής εμβολής κατά τη φάση της ανάρρωσης από τη χειρουργική επέμβαση
• Μικρή αύξηση των κινδύνων για μια μελλοντική εγκυμοσύνη που περιλαμβάνουν τον προδρομικό πλακούντα (πλακούντας που αναπτύσσεται χαμηλά στη μήτρα), αποβολή, έκτοπος εγκυμοσύνη, χαμηλό βάρος γέννησης για τα επόμενα παιδιά
• Κίνδυνος ρήξης της μήτρας κατά τη διάρκεια μιας μελλοντικής εγκυμοσύνης ή ενός μελλοντικού φυσιολογικού τοκετού.
• Σε σπάνιες περιπτώσεις οι επιπλοκές αυτές της καισαρικής τομής, μπορεί να θέτουν σε κίνδυνο τη ζωή της γυναίκας. Παράλληλα με κάθε καισαρική τομή στην οποία υποβάλλεται η γυναίκα, αυξάνεται ο κίνδυνος επιπλοκών για την επόμενη εγκυμοσύνη.

 

 

Φυσιολογικός Τοκετός μετά από Καισαρική Τομή (VBAC)

Κολπικός τοκετός μετά από καισαρική τομή – δικαίωμα στην επιλογή

Ποιές είναι οι επιλογές μου για κολπικό τοκετό  μετά από μια καισαρική τομή; VBAC

Περισσότερες από μία στις πέντε γυναίκες (20%) στην Αγγλία γεννούν σήμερα με καισαρική τομή (μια χειρουργική επέμβαση όπου γίνεται τομή στην κοιλιά σας και το μωρό σας γεννιέται  μέσω αυτής της τομής).

Πολλές γυναίκες έχουν στο ιστορικό τους περισσότερες από μία καισαρικές τομές.

Αν έχετε κάνει μία ή περισσότερες καισαρικές τομές, μπορεί να σκέφτεστε για το πώς θα γεννήσετε την επόμενη φορά.

Είτε επιλέξετε να έχετε  μια φυσιολογική γέννα (VBAC) είτε μια  καισαρική τομή εκ νέου σε μια μελλοντική εγκυμοσύνη, η επιλογή σας είναι ασφαλής με διαφορετικούς κινδύνους και οφέλη.

Συνολικά, και οι δύο είναι ασφαλείς επιλογές με πολύ μικρό κίνδυνο.

Κατά την συζήτηση των επιλογών σας, ο γυναικολόγος σας θα σας ρωτήσει για το ιατρικό ιστορικό σας στις προηγούμενες εγκυμοσύνες σας.

Για να σας συμβουλεύσουμε σωστά για τις πιθανότητές σας για κολπικό τοκετό μετά από καισαρική τομή, (VBAC) χρειαζόμαστε να ξέρουμε :

• τον λόγο για τον οποίο έγινε η καισαρική τομή. Τί συνέβη – ήταν αναγκαίο να γίνει;
• το είδος της τομής που έγινε στη μήτρα σας ( κάθετη ή εγκάρσια)
• πώς αισθανθήκατε για τον προηγούμενο τοκετό σας. Έχετε κάποιες ανησυχίες – απορίες;
• κατά πόσον η τρέχουσα εγκυμοσύνη σας είναι χαμηλού κινδύνου. Έχουν υπάρξει προβλήματα ή επιπλοκές;

Εσείς, μαζί  με  τον μαιευτήρα σας και την μαία του θα εξετάσετε ποιές είναι οι πιθανότητές σας για έναν επιτυχημένο κολπικό τοκετό μετά από μια καισαρική τομή (VBAC), λαμβάνοντας υπ’ όψιν τις προσωπικές σας επιθυμίες και τα μελλοντικά σας σχέδια όσον αφορά την γονιμότητά σας κατά την διαδικασία λήψης της απόφασης σχετικά με το αν θα προσπαθήσετε για  κολπικό τοκετό ή καισαρική τομή.

Τι είναι ο VBAC; VBAC σημαίνει “κολπικός τοκετός μετά από καισαρική τομή”.

Είναι ο όρος που χρησιμοποιείται όταν μια γυναίκα γεννήσει φυσιολογικά, αφού είχε μια καισαρική τομή στο παρελθόν.

Ο κολπικός τοκετός μπορεί να περιλαμβάνει τη γέννηση που υποβοηθείται από “βεντούζα”  ή “κουτάλες”.

Τι είναι μια εκλεκτική επαναλαμβανόμενη καισαρική τομή;Εκλεκτική καισαρική σημαίνει προγραμματισμένη καισαρική.

Η ημερομηνία  προγραμματίζεται συνήθως εκ των προτέρων κατά την διάρκεια της παρακολούθησης της εγκυμοσύνης σας.

Η καισαρική τομή συμβαίνει συνήθως  τις τελευταίες επτά ημέρες πριν από την υπολογιζόμενη ημερομηνία τοκετού σας, εκτός κι  εάν υπάρχει λόγος για τον οποίο εσείς ή το μωρό σας χρειάζεται να γεννηθεί νωρίτερα.

Ποια είναι τα πλεονεκτήματα ενός επιτυχημένου VBAC;

Τα πλεονεκτήματα ενός επιτυχημένου VBAC περιλαμβάνουν:

• έναν κολπικό τοκετό (μπορεί να περιλαμβάνει υποβοηθούμενο τοκετό). Αυξάνει την πιθανότητα για φυσιολογικό τοκετό σε μελλοντικές εγκυμοσύνες.
• συντομότερη ανάρρωση και μικρότερη παραμονή στο νοσοκομείο.
• λιγότερο πόνο στην κοιλιά μετά τη γέννηση.
• αποφεύγετε το χειρουργείο της καισαρικής.

Όταν μια γυναίκα προσπαθεί για VBAC, ποια είναι η πιθανότητα επιτυχίας;

Συνολικά, περίπου τρεις στις τέσσερις γυναίκες (75%) με μια φυσιολογική εγκυμοσύνη χωρίς επιπλοκές που θα “μπουν” σε τοκετό μόνες τους, γεννούν φυσιολογικά μετά από μία καισαρική τομή.

Από τις γυναίκες που έχουν γεννήσει κολπικά, είτε πριν είτε μετά από  μια καισαρική τομή, περίπου  εννέα στις δέκα γυναίκες (85-90%) μπορούν να γεννήσουν φυσιολογικά.

Οι περισσότερες γυναίκες με δύο προηγούμενες καισαρικές, θα γεννήσουν εκ νέου με καισαρική τομή.

Ωστόσο, οι γυναίκες που μπαίνουν σε τοκετό αυθορμήτως (μόνες τους)  έχουν ελαφρώς μικρότερες πιθανότητες για έναν επιτυχημένο κολπικό τοκετό (μεταξύ 70% και 75%).

Ποιες είναι οι πιθανότητες για έναν επιτυχημένο VBAC;

Μια σειρά από παράγοντες (παράγοντες κινδύνου) καθιστούν την πιθανότητα ενός επιτυχούς κολπικού τοκετού λιγότερο πιθανή. Αυτές είναι όταν:

• η γυναίκα δεν είχε γεννήσει ποτέ κολπικά
• πρέπει να γίνει πρόκληση τοκετού
• δεν είχε σημειωθεί πρόοδος στην εξέλιξη του τοκετού και χρειάστηκε καισαρική τομή (συνήθως λόγω της θέσης του μωρού)
• είναι υπέρβαρες – δείκτης μάζας σώματος (ΔΜΣ) πάνω από 30 στο πρώτο ραντεβού της εγκυμοσύνης του πρώτου τριμήνου.

 

Ποια είναι τα μειονεκτήματα του VBAC;

Τα μειονεκτήματα του VBAC περιλαμβάνουν:

Επείγουσα καισαρική τομή

Υπάρχει μια πιθανότητα να χρειαστεί να γεννήσετε με επείγουσα καισαρική τομή κατά τη διάρκεια του τοκετού σας. Αυτό συμβαίνει σε 25 στις 100 γυναίκες (25%).

Αυτή η πιθανότητα είναι μόνον ελαφρώς υψηλότερη από ότι στις γυναίκες που γεννούν για πρώτη φορά, όταν η πιθανότητα μιας εκτάκτου ανάγκης καισαρική τομή είναι  περίπου 20 στις 100 γυναίκες (20%).

Οι συνήθεις λόγοι για την επείγουσα καισαρική τομή είναι η επιβράδυνση της εξέλιξης του τοκετού ή αν υπάρχει ανησυχία για το καλώς έχειν του μωρού.

Η μετάγγιση αίματος και η μόλυνση στη μήτρα

Οι γυναίκες που επιλέγουν VBAC έχουν μία στις 100 (1%) περισσότερες πιθανότητες να χρειαστούν μετάγγιση αίματος ή να έχουν μια μόλυνση στη μήτρα σε σύγκριση με τις γυναίκες που επιλέγουν μια προγραμματισμένη καισαρική τομή.

Αποδυνάμωση ουλής ή ρήξη ουλής

Υπάρχει μια πιθανότητα ότι η ουλή στη μήτρα σας θα αποδυναμωθεί και θα ανοίξει.  Αν η ουλή ανοίξει εντελώς (ρήξη ουλής) αυτό μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες για εσάς και το μωρό σας.

Αυτό συμβαίνει μόνο σε δύο με οκτώ γυναίκες στις 1000 (περίπου 0,5%). Η πρόκληση τοκετού αυξάνει την πιθανότητα να συμβεί αυτό.

Αν υπάρχει ένδειξη ότι συμβαίνει κάτι από τα παραπάνω το μωρό σας θα χρειαστεί να γεννηθεί με κατεπείγουσα καισαρική τομή.

Οι κίνδυνοι για το μωρό σας

Ο κίνδυνος το μωρό σας να πεθάνει  ή να υποστεί βλάβη στον εγκέφαλο, αν προσπαθήσετε VBAC είναι πολύ μικρή (δύο σε 1000 γυναίκες ή 0,2%). Αυτός ο κίνδυνος δεν θα είναι υψηλότερος σε σχέση με το αν γεννούσατε για πρώτη φορά, αλλά είναι υψηλότερος σε σχέση με το αν γεννούσατε με μια εκλεκτική – επαναλαμβανόμενη καισαρική τομή (ένα στα 1000 ή 0,1%). Ωστόσο, αυτό πρέπει να συνεκτιμηθεί με τους κινδύνους για εσάς εάν κάνετε μια επαναληπτική καισαρική τομή (διαβάστε παρακάτω). Τα μειονεκτήματα αυτά είναι πιο πιθανό να συμβούν σε γυναίκες που προσπαθούν VBAC και αυτός δεν τελεσφορήσει.

Πότε ο VBAC δεν συνιστάται;

Υπάρχουν πολύ λίγες φορές που VBAC δεν είναι ενδεδειγμένος και η επαναλαμβανόμενη καισαρική τομή είναι μια ασφαλέστερη επιλογή.

Αυτές είναι όταν:

• είχατε τρεις ή περισσότερες προηγούμενες καισαρικές τομές
• η μήτρα έχει υποστεί ρήξη κατά τη διάρκεια ενός προηγούμενου τοκετού
• έχετε μια υψηλή τομή της μήτρας (κλασική καισαρική τομή)
• έχετε άλλες επιπλοκές κύησης που απαιτούν καισαρική τομή.

Ποια είναι τα πλεονεκτήματα της επαναλαμβανόμενης καισαρικής τομής;

Τα πλεονεκτήματα της επαναλαμβανόμενης καισαρικής τομής περιλαμβάνουν:

• δεν υπάρχει κίνδυνος ρήξης της ουλής της μήτρας
• αποφεύγει τους κινδύνους του τοκετού και ιδιαίτερα τον κίνδυνο πιθανής βλάβης στον εγκέφαλο ή να γεννηθεί νεκρό από έλλειψη οξυγόνου κατά τη διάρκεια του τοκετού (μία στις 1000 ή 0,1%).

Ωστόσο, δεδομένου ότι η καισαρική τομή έχει προγραμματιστεί για επτά ημέρες πριν από την πιθανή ημερομηνία τοκετού, υπάρχει μια πιθανότητα να μπείτε σε τοκετό πριν από την ημερομηνία της προγραμματισμένης καισαρικής τομής σας.

Μία στις δέκα γυναίκες (10%)  μπαίνουν σε τοκετό  πριν από την ημερομηνία αυτή.

Ποια είναι τα μειονεκτήματα των επαναλαμβανόμενων καισαρικών τομών;

Τα μειονεκτήματα των επαναλαμβανόμενων καισαρικών τομών περιλαμβάνουν:

• Μια μεγαλύτερη και ίσως πιο δύσκολη επέμβαση. Μια επαναληπτική καισαρική τομή διαρκεί συνήθως περισσότερο από το πρώτο χειρουργείο, λόγω του ουλώδους ιστού που έχει δημιουργηθεί. Η ύπαρξη συμφύσεων μπορεί επίσης να καταστήσει την επέμβαση πιο δύσκολη και μπορεί να οδηγήσει σε βλάβη του εντέρου ή της ουροδόχου κύστης. Υπάρχουν σπάνιες αναφορές τυχαίας κοπής του μωρού σε καισαρική τομή.
• Πιθανότητα ένας θρόμβου αίματος (θρόμβωση). Ο θρόμβος αίματος που εμφανίζεται στον πνεύμονα ονομάζεται πνευμονική εμβολή. Η πνευμονική εμβολή μπορεί να είναι απειλητική για τη ζωή (ο θάνατος επέρχεται σε λιγότερο από μία στις 1000 καισαρικές τομές).
• Υπάρχει μια μεγαλύτερη περίοδος αποκατάστασης. Μπορεί να χρειαστείτε επιπλέον βοήθεια στο σπίτι και θα είστε σε θέση να οδηγήσετε έξι περίπου εβδομάδες μετά τον τοκετό.
• Αναπνευστικά προβλήματα για το μωρό σας. Τα αναπνευστικά προβλήματα είναι αρκετά συχνά μετά από μια καισαρική τομή αλλά ευτυχώς, συνήθως δεν διαρκούν πολύ. Περιστασιακά, το μωρό θα χρειαστεί να νοσηλευτεί στην ειδική μονάδα νεογνικής φροντίδας. Τρία έως τέσσερα στα 100 μωρά (3-4%) που έχουν γεννηθεί από μια προγραμματισμένη καισαρική τομή εμφανίζουν αναπνευστικά προβλήματα σε σύγκριση με δύο έως τρία σε 100 (2-3%) μετά VBAC. Η αναμονή μέχρι επτά ημέρες πριν από την πιθανή ημερομηνία τοκετού ελαχιστοποιεί το πρόβλημα αυτό.
• Η ανάγκη για εκλεκτική καισαρική τομή σε μελλοντικές εγκυμοσύνες. Περισσότερος ουλώδης ιστός δημιουργείται με κάθε καισαρική τομή. Αυτό αυξάνει την πιθανότητα του πλακούντα να αναπτυχθεί πάνω στην ουλή και τον καθιστά δύσκολο να απομακρυνθεί σε επόμενη καισαρική τομή (διεισδυτικός πλακούντας). Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε αιμορραγία και ίσως να απαιτηθεί μαιευτική υστερεκτομή. Όλοι οι σοβαροί κίνδυνοι αυξάνουν με κάθε καισαρική τομή που έχετε.

Τι θα συμβεί αν μπείτε σε τοκετό με προγραμματισμένο VBAC;

Θα πρέπει να ενημερώσετε αμέσως τον γυναικολόγο σας και την μαία σας και να κατευθυνθείτε  στο μαιευτήριο, έτσι ώστε να μπορεί να γίνει έκτακτη καισαρική τομή εάν κριθεί απαραίτητο.

Επικοινωνήστε με το μαιευτήριο αμέσως μόλις νομίζετε ότι έχετε μπει σε τοκετό ή αν έχουν «σπάσει τα νερά σας».

Μόλις είστε σε τοκετό, εσείς και ο κτύπος της καρδιάς του μωρού σας θα πρέπει να παρακολουθούνται συνεχώς. Μπορείτε να έχετε επισκληρίδιο αναισθησία, αν θέλετε.

Τι θα συμβεί αν δεν μπείτε σε τοκετό κατά το σχεδιασμό ενός VBAC;

Εάν ο τοκετός δεν ξεκινήσει μέχρι τις 40 εβδομάδες, θα συζητήσετε με τον μαιευτήρα σας τις διάφορες επιλογές.

Αυτές είναι:

• θα συνεχίσετε να περιμένετε να μπείτε σε τοκετό αυτόματα
• θα γίνει πρόκληση τοκετού. Αυτό αυξάνει τον κίνδυνο αποδυνάμωσης της ουλής και μειώνει την πιθανότητα επιτυχούς VBAC
• θα έχετε έναν επιτυχή VBAC
• θα επαναλάβετε μία εκλεκτική καισαρική τομή.

Το 1916, ο Cragin χρησιμοποίησε την έκφραση “Μια φορά Καισαρική, για πάντα Καισαρική” (Once a cesarean, always a cesarean) προκειμένου να αναφερθεί στους κινδύνους της καισαρικής τομής σαν χειρουργείο και να πείσει ώστε να αποφεύγονται οι Καισαρικές τομές, με στόχο την μείωση κινδύνων από μελλοντικά χειρουργεία.

Το 1960, η επανάληψη Καισαρικής τομής όταν έχει προηγηθεί ήδη Καισαρική τομή, έγινε η αποδεκτή πρακτική στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής.

Η εξέλιξη των χειρουργικών τεχνικών και η εξέλιξη στον τομέα της αναισθησιολογίας έδωσε ώθηση στο ποσοστό των διενεργούμενων καισαρικών τομών, των οποίων το ποσοστό από 5% που ήταν στις αρχές της δεκαετίας του 1970, εκτινάχθηκε στο 27% το 1988.

Αυτή η ραγδαία αύξηση συνοδεύτηκε από αύξηση της μητρικής νοσηρότητας, από επιμήκυνση του χρόνου νοσηλείας και από ανύψωση του κόστους νοσηλείας.

Συνέπειες οι οποίες οδήγησαν τις Ηνωμένες Πολιτείες σε μια εθνική προσπάθεια μείωσης των ποσοστών καισαρικών τομών την δεκαετία του 1980.

Οι καισαρικές που πραγματοποιούνταν λόγω προηγηθείσης καισαρικής, αποτελούσαν το 1/3 του συνόλου των επεμβάσεων, και η διενέργεια φυσιολογικού τοκετού μετά από καισαρική τομή διαφάνηκε σαν στρατηγική μείωσης του ποσοστού των καισαρικών.

Πριν από πολλές δεκαετίες, οι γιατροί σχεδόν πάντα συνιστούσαν νέα καισαρική, διότι ανησυχούσαν ότι οι οδύνες θα οδηγούσαν σε ρήξη της μήτρας στο σημείο της ουλής.

Όμως, το 1980, οι ειδικοί γιατροί συμπέραναν ότι πολλές μητέρες μπορούν με ασφάλεια να γεννήσουν με κολπικό τοκετό την επόμενη φορά, στηριζόμενοι σε στοιχεία που έδειχναν ότι ο κίνδυνος ρήξης της μήτρας είναι μικρότερος από 1%.

Ωστόσο, την τελευταία δεκαετία η ζυγαριά άρχισε να γέρνει πάλι προς τις “δια βίου” καισαρικές: το 2006, σε 19 πολιτείες των ΗΠΑ, 92% των γυναικών έκαναν ξανά καισαρική σε επόμενη εγκυμοσύνη τους.

Και το 1999, το Αμερικανικό Κολέγιο Μαιευτήρων και Γυναικολόγων εξέδωσε οδηγίες που συνιστούν ότι η VBAC (Kολπικός τοκετός μετά από καισαρική τομή) θα πρέπει να επιχειρείται μόνο σε νοσοκομεία που διαθέτουν εξοπλισμό για εξαιρετικά επείγουσα χειρουργική επέμβαση.

Ωστόσο, η VBAC παραμένει μια ασφαλής πρακτική για τις σωστές υποψήφιες και όταν αυτές οι γυναίκες την ακολουθούν, ένα ποσοστό 60-75% καταφέρνει πράγματι να γεννήσει με κολπικό τοκετό.

Η ομάδα εμπειρογνωμόνων υποστηρίζει ότι ο γιατρός θα πρέπει να παρουσιάζει αμερόληπτα στις γυναίκες τα «συν» και τα «πλην», ώστε να μπορούν να αποφασίσουν οι ίδιες.

Ποιο είναι όμως το ποσοστό επιτυχίας;

Σε έρευνες, κατά την ανασκόπηση της διεθνούς βιβλιογραφίας, το ποσοστό επιτυχίας ενός κολπικού τοκετού μετά από καισαρική τομή κυμαίνεται από 60% έως 75%.

Η γνώση των παραγόντων που συνδέονται με αυξημένα ποσοστά επιτυχίας μας βοηθά να προβλέψουμε ποιες γυναίκες αξίζει και μπορούν να μπουν σε αυτή την διαδικασία.

Ποιες γυναίκες είναι κατάλληλες για κολπικό τοκετό μετά από καισαρική.

Σύμφωνα με την ομάδα εμπειρογνωμόνων του ΝΙΗ, απαιτείται περαιτέρω μελέτη σχετικά με το ποιες γυναίκες είναι οι καλύτερες υποψήφιες για VBAC.

Γενικά, όμως, η VBAC εφαρμόζεται σε γυναίκες που έχουν μία προηγούμενη καισαρική με «εγκάρσια» τομή – αυτήν που συνηθίζεται περισσότερο σήμερα.

Κατά τα άλλα, οι γυναίκες θα πρέπει να είναι χαμηλού κινδύνου:

• να μην κυοφορούν δίδυμα, τρίδυμα
• το μωρό να μην είναι πολύ μεγάλο
• να μην είναι παχύσαρκες
• να μην έχουν υψηλή αρτηριακή πίεση ή διαβήτη.

Το μικρό ύψος, το αυξημένο βάρος καθώς και η μεγάλη ηλικία της μητέρας συνδέονται με αυξημένα ποσοστά αποτυχίας.

Βάρος νεογνού μεγαλύτερο από τέσσερα κιλά, μειώνει επίσης τις πιθανότητες επιτυχίας.

Γυναίκες στις οποίες το μεσοδιάστημα μεταξύ των κυήσεων ήταν μεγαλύτερο από 18 μήνες, δηλαδή η καισαρική τομή είχε γίνει πριν από 18 μήνες και πλέον, έχουν υψηλότερα ποσοστά επιτυχίας.

Η διαστολή του τραχήλου πάνω από πέντε εκατοστά σε προηγούμενο τοκετό που εξελίχθηκε σε καισαρική τομή, αποτελεί επίσης θετικό προγνωστικό στοιχείο.

Η ρήξη της μήτρας αποτελεί την σπουδαιότερη από την άποψη των συνεπειών, επιπλοκή ενός κολπικού τοκετού μετά από καισαρική.

Η αναφερόμενη πιθανότητα ρήξης της μήτρας σε διάφορες μελέτες κυμαίνεται από 0,2% έως 1,5%.

Οι συνέπειές της περιλαμβάνουν τον θάνατο ή τις νευρολογικές βλάβες του νεογνού σε ποσοστό 30% των περιπτώσεων, την ολική υστερεκτομή, την αιμορραγία, τον τραυματισμό άλλων οργάνων όπως η ουροδόχος κύστη, μέχρι και τον θάνατο της γυναίκας.

Η πρώτη, ίσως, ένδειξη ρήξης μήτρας είναι η εμβρυϊκή δυσχέρεια η οποία αποτυπώνεται στο παθολογικό καρδιοτοκογράφημα.

Άλλα σημεία είναι η μεγάλη διακολπική αιμορραγία, η ξαφνική μεταβολή στα ζωτικά σημεία και στο επίπεδο συνείδησης της γυναίκας και ο έντονος πόνος στην περιοχή της παλαιάς τομής.

Σε περίπτωση που έχει πραγματιποιηθεί κάθετη τομή στη  πρώτη καισαρική το ποσοστό ρήξης μήτρας ανέρχεται στο 3,7%.

Χειρουργεία στην μήτρα όπως αφαίρεση ινομυωμάτων αυξάνουν τον κίνδυνο ρήξης.

Η εκτεταμένη χορήγηση οξυτοκίνης σε γυναίκες που προετοιμάζονται για κολπικό τοκετό μετά από καισαρική αυξάνει τον κίνδυνο, και σε έρευνες το ποσοστό ρήξης μήτρας ανέρχεται στο 2,3% έως 2,7% των περιπτώσεων. Στην περίπτωση της χρήσης προσταγλανδινών το ποσοστό αυτό είναι μεγαλύτερο .

Σε πολυκεντρική  μελέτη του 2005 Landon και συνεργάτες μελέτησαν τα δεδομένα σε 17.898 γυναίκα που επέλεξαν  VBAC και σε 15.801 γυναίκες που επέλεξαν προγραμματισμένη καισαρική τομή.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι αυξάνεται ελαφρώς ο κίνδυνος  νεογνικής εγκεφαλοπάθειας αλλά έχει σημαντική διαφορά το ποσοστό ρήξης μήτρας στις 2 ομάδες φυσικά  με μεγαλύτερα ποσοστά στην 1η ομάδα

Το Αμερικάνικο κολέγιο γυναικολόγων και Μαιευτήρων, τέλος, περιέλαβε στις κατευθυντήριες γραμμές που εξέδωσε το 1999, οδηγία σύμφωνα με την οποία, ομάδα με χειρουργούς, αναισθησιολόγους και νεογνολόγους, όπως και αίθουσα χειρουργείου, πρέπει να βρίσκονται σε ετοιμότητα κάθε φορά που διενεργείται κολπικός τοκετός σε γυναίκα με ιστορικό καισαρικής τομής.

Η διενέργεια κολπικού τοκετού μετά από καισαρική τομή είναι εφικτή και αν και έχει μείνει πίσω μπορεί να γίνει σε επιλεγμένα περιστατικά και μαιευτκές κλινικές όπως η ΡΕΑ Μαιευτική Γυναικολογική Κλινική που διαθέτουν μονάδα εντατικής και για τα νεογνά αλλά και για τις επίτοκες.

Τα ποσοστά επιτυχημένων τέτοιων τοκετών σε άλλες χώρες πρέπει να μας ενθαρρύνουν και η γνώση των πραγματικών διαστάσεων των κινδύνων, όπως αυτή προσφέρεται από τις έρευνες, οφείλει να αποτελέσει οδηγό μας.

Τέλος να επισημάνουμε πως η εναλλακτική μιας δεύτερης καισαρικής τομής δεν εκμηδενίζει τους κινδύνους